Koronavirüs ve ücretsiz izin uygulaması

0
318

Ülkemizde ve Dünyada gerçekleşen Koronavirüs(COVİD-19) salgını fırsat bilinerek birçok iş yerinde hukuka aykırı bir şekilde “ücretsiz izin” uygulanmaya çalışılmaktadır. Birçok işçi ve emekçi zor günlerde mağdur edilmektedir. Ekim Hukuk Bürosu olarak “ücretsiz izin” ile ilgili yoğunlukla sorulan sorular hakkında cevaplar hazırladık.

Ücretsiz İzin Nedir?

İşveren tarafından işçiye ücret ödenmeksizin, işçinin izne çıkartılmasına ücretsiz izin denir. İşçiden bu süre zarfında işyerinde, evden ya da uzaktan çalışma istenemez. Eğer çalışma istenirse işveren tarafından ücret ödenmesi gerekir.

-İşverenin İşçiyi Ücretsiz İzne Çıkartma Hakkı Var Mıdır?

İşverenin tek taraflı olarak işçiyi ücretsiz izne çıkartma hakkı bulunmamaktadır. İşveren tarafından işçinin ücretsiz izne çıkartılması işçi aleyhine esaslı değişikliktir(İş Kanunu Madde 22) İşçinin yazılı onayının alınması gerekmektedir. İşçinin yazılı onayı alınmaksızın uygulanan ücretsiz izinlerin geçerliliği bulunmamaktadır.

-İşçinin Ücretsiz İzni Kabul Etmeme Hakkı Var Mıdır?

İşçinin ücretsiz izni kabul etmeme hakkı bulunmaktadır. İşverenin işçiyi ücretsiz izne çıkması için zorlaması halinde, işçinin de bu uygulamayı kabul etmemesi halinde işveren tarafından iş akdi feshedilmiş sayılacaktır. İşverenin tek taraflı olarak ücretsiz izin uygulamasına gitmesi halinde, bunu kabul etmeyen işçi yönünden “işverenin feshi” olarak değerlendirilmektedir(Yargıtay 9. HD 2017/15110 E. 2020/2319 K.) Bu takdirde işyerinde en az 30 işçi çalışıyorsa ve 6 Aylık çalışma süresi mevcutsa 1 ay içerisinde arabuluculuğa başvurularak işe iade davası açma hakkı bulunmaktadır. Bu şartlar mevcut değilse kötü niyet tazminatı talep edilebilecektir. Ayrıca kıdem ve ihbar tazminatı talep edilmesi hakkı bulunmaktadır.

-İşçi Ücretsiz İzne Çıkmayı Kabul Ederse Hangi Ücretler Ödenir?

İşçinin ücretsiz izne çıkartılmayı kabul etmesi halinde Hafta Tatili, Dini ve Resmi Bayram günlerine denk gelen günler için çalışılmış gibi ücret ödenmesi gerekmektedir. Örneğin 01.04.2020-30.04.2020 tarihleri arasında ücretsiz izne çıkartılan işçinin 4 tane Pazar günü normal hafta tatili olması halinde 4 günlük ücreti, 23 Nisanın Resmi Bayram olması nedeniyle 1 günlük ücreti olmak üzere 5 günlük ücret ödenmesi gerekmektedir.

-Ücretsiz İzinde Geçirilen Süreler Kıdem Tazminatı Hesabına Dahil Midir?

Kıdem Tazminatı hesaplanırken, İşçinin ücretsiz izne çıkartıldığı süreler dışlanarak kıdem süresi ve tazminatı hesaplanır.